ചിക്കാഗോ: ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെയും ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും അതിവേഗ വളർച്ച അമേരിക്കയിൽ പുതിയൊരു പരിസ്ഥിതി വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുകയാണ്. വൻതോതിൽ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ ശീതീകരണത്തിനായി കോടിക്കണക്കിന് ഗാലൻ വെള്ളവും ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്നതാണ് ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണം.

അമേരിക്കയിലെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ 2023-ൽ ഏകദേശം 1,740 കോടി ഗാലൻ (17.4 ബില്യൺ ഗാലൻ) വെള്ളം നേരിട്ട് ഉപയോഗിച്ചതായി ലോറൻസ് ബെർക്ക്‌ലി നാഷണൽ ലബോറട്ടറിയുടെ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് ഏകദേശം 6,590 കോടി ലിറ്റർ വെള്ളത്തിന് തുല്യമാണ്. 2014-ൽ ഈ ഉപയോഗം ഏകദേശം 560 കോടി ഗാലൻ മാത്രമായിരുന്നു.

2028-ഓടെ അമേരിക്കയിലെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ നേരിട്ടുള്ള ജല ഉപയോഗം വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 3,700 കോടി മുതൽ 6,600 കോടി ഗാലൻ വരെയാകാമെന്നാണ് വിവിധ വളർച്ചാസാഹചര്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവ പ്രവചനങ്ങളാണ്; യഥാർത്ഥ ഉപയോഗം സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടാം.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്ക് ഇത്രയധികം വെള്ളം ആവശ്യമായി വരുന്നത്?

ആയിരക്കണക്കിന് സെർവറുകളും അതിശക്തമായ കമ്പ്യൂട്ടർ ചിപ്പുകളും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ വലിയ അളവിൽ ചൂട് ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ചൂട് നിയന്ത്രിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത കുറയുകയും തകരാറുകൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.

ചില ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിൽ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശീതീകരണ സംവിധാനങ്ങളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കൂളിങ് ടവറുകളിലൂടെ വെള്ളം ബാഷ്പീകരിക്കുമ്പോൾ ചൂട് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്ന വെള്ളത്തിന് പകരം പുതിയ വെള്ളം ആവശ്യമാണ്.

എന്നാൽ എല്ലാ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളും ഒരേ അളവിൽ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. ശീതീകരണ സാങ്കേതികവിദ്യ, കാലാവസ്ഥ, സെർവറുകളുടെ പ്രവർത്തനശേഷി, കെട്ടിടത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പന എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് ജല ഉപയോഗത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടാകും.

ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ ജല ഉപയോഗത്തിന് മറ്റൊരു വശം കൂടിയുണ്ട്. സ്ഥാപനങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന വെള്ളത്തിന് പുറമെ അവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന പവർ പ്ലാന്റുകളിലും വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിനെ പരോക്ഷ ജല ഉപയോഗം (Indirect Water Consumption) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

2023-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ വൈദ്യുതി ആവശ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരോക്ഷ ജല ഉപഭോഗം ഏകദേശം 21,100 കോടി ഗാലൻ ആയിരുന്നുവെന്നാണ് ലോറൻസ് ബെർക്ക്‌ലി പഠനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതായത് ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്കുള്ളിലെ ശീതീകരണത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചാൽ അവയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ജല ഉപയോഗത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കാണാതെ പോകും.

ഈ പ്രശ്നം എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്നില്ല. ജലലഭ്യത കൂടുതലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ താരതമ്യേന എളുപ്പമായിരിക്കാം. എന്നാൽ വരൾച്ചയും ഭൂഗർഭജലക്ഷാമവും നേരിടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പുതിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് പ്രാദേശിക ജലവിതരണ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സമ്മർദമുണ്ടാക്കാം.

2026 നവംബർ 9-ന് പുറത്തുവന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര പഠനവും ഈ ആശങ്കകളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു. ലോകത്തെ 9,347 ഡാറ്റാ സെന്ററുകളെ വിലയിരുത്തിയ പഠനമനുസരിച്ച് നാലിലൊന്നെങ്കിലും വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് ഒരു മാസമെങ്കിലും ജലലഭ്യത സമ്മർദത്തിലാകുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അവിടങ്ങളിലെ ജലക്ഷാമത്തിന് ഡാറ്റാ സെന്ററുകളാണ് കാരണമെന്ന് പഠനം സ്ഥാപിക്കുന്നില്ല.

അരിസോണയിലെ ഫീനിക്സ് പോലുള്ള വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ വളർച്ചയും ജലലഭ്യതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇതിനകം ഗൗരവമായ പഠനവിഷയമാണ്. ഒരേ പ്രദേശത്ത് നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ സംയുക്ത ആവശ്യകത പ്രാദേശിക ജലസ്രോതസ്സുകളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

അതേസമയം, ജല ഉപയോഗം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളും വികസിച്ചുവരുന്നു. അടച്ച സംവിധാനത്തിലൂടെ ദ്രാവകം വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുന്ന ശീതീകരണം (Closed-loop Cooling), വായു ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശീതീകരണം, ശുദ്ധീകരിച്ച മലിനജലത്തിന്റെ പുനരുപയോഗം എന്നിവ പ്രധാന മാർഗങ്ങളാണ്.

എന്നാൽ വെള്ളത്തിന്റെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്ന ചില ശീതീകരണ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. അതിനാൽ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗവും ജല ഉപയോഗവും ഒരുപോലെ പരിഗണിച്ചുള്ള പദ്ധതികളാണ് ആവശ്യം.

ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രാദേശിക ജലലഭ്യത വിലയിരുത്തുക, ജല ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുക, കുടിവെള്ളസ്രോതസ്സുകൾക്ക് പകരം പുനരുപയോഗജലം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾക്ക് പ്രാധാന്യമേറുകയാണ്.

ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന്റെ വളർച്ച അനിവാര്യമാണെങ്കിലും അതിനാവശ്യമായ വിഭവങ്ങളുടെ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. ഭാവിയിലെ സാങ്കേതിക പുരോഗതിക്കായി ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിന്റെ കുടിവെള്ളസുരക്ഷ അപകടത്തിലാകാതിരിക്കാൻ ശാസ്ത്രീയമായ ആസൂത്രണവും സുതാര്യതയും ആവശ്യമാണ്.

നാളെ — ഭാഗം 4: ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശബ്ദമലിനീകരണവും സമീപവാസികളുടെ ആരോഗ്യ ആശങ്കകളും.